Egzema na twarzy – problem, który nasila się jesienią i zimą?

Egzema na twarzy może być objawem choroby alergicznej, atopowej lub innej albo sposobem reakcji skóry na nietolerowane czynniki zewnętrzne lub wewnętrzne. Może mieć różny stopień nasilenia, charakter ostry lub przewlekły. Jak ją rozpoznać i jak sobie z nią radzić?

Jak wygląda egzema na twarzy?

Pierwszym objawem egzemy (wyprysku) o charakterze ostrym jest rumień, do którego dochodzi na skutek rozszerzenia naczyń krwionośnych. Kolejnym etapem jest powstanie obrzęku, w wyniku którego może dochodzić do grudek i pęcherzy. Może dojść także do wysięku.

Jeśli egzema na twarzy przybiera formę przewlekłą, rozpoznaje się suchą, pogrubioną skórę z tendencją do łuszczenia. Egzema może wtedy dotyczyć czoła, policzków, charakterystycznym objawem jest puchnięcie powiek. Bardzo często wraz z wypryskiem na twarzy rozwija się również egzema na dłoniach.

Jak objawia się egzema?

Charakterystycznym objawem dla wyprysku jest uporczywe swędzenie, które prowadzi do rozdrapywania i powstawania nadżerek. Grozi również wystąpieniem zakażeń.

Z czasem egzema na twarzy prowadzi do pogrubienia skóry. Negatywną konsekwencją jest również wyraźne jej postarzenie, w efekcie tego osoby, które borykają się z wypryskiem, wyglądają na starsze niż są w rzeczywistości.

Niestety egzema, nawet jednorazowa, może prowadzić do wystąpienia przebarwień i odbarwień skóry, które mogą utrzymywać się nawet kilka tygodni.

Co może powodować egzemę na twarzy?

Egzema na twarzy może wynikać z reakcji alergicznej. Klasyczna alergia kontaktowa z czasem doprowadza do wystąpienia zmian nie tylko w obrębie działania czynnika alergicznego.

Trzeba przy tym pamiętać, że usunięcie czynnika powodującego wyprysk nie prowadzi do natychmiastowej poprawy. Potrzeba czasu, by wyciszyć mechanizm zainicjowany przez alergen. Substancją uczulającą często są:

• substancje stosowane w kremach i kosmetykach (głównie konserwanty),
• perfumy (także w mydłach, żelach),
• farby do włosów,
• pasty do zębów (substancje smakowe),
• akrylany w oprawkach okularów,
• leki przeciwhistaminowe stosowane miejscowo (często uczulają!), dlatego lekarze zalecają wybór doustnych leków przeciwhistaminowych,
• chrom (np. zawarty w cemencie),
• farby,
• kleje,
• lakiery do paznokcie (santolit) – często daje odczyny w obszarze powiek i szyi,
• niektóre rośliny (np. prymulki),
• barwniki,
• lanolina (występująca w niektórych lekach),
• kobalt i nikiel (biżuteria, w białym złocie nikiel może stanowić aż 15% stopu), nawet w przypadku noszenia pierścionka zmiany mogą pojawiać się na twarzy czy też w zgięciach łokciowych, niekoniecznie na dłoni,
• wypełnienia stomatologiczne (kobalt),
• guziki czy suwaki z metalu przy odzieży,
• formaldehyd stosowany do ograniczenia gniecenia ubrań, który pod wpływem potu może być wypłukiwany, co prowadzi do podrażnień,
• guma – maski do twarzy i czepki kąpielowe.

Jak leczy się egzemę na twarzy?

Leczenie egzemy na twarzy należy rozpocząć od poznania przyczyny problemów. Nie jest to proste, często przypomina śledztwo detektywistyczne.

Podstawa to wizyta u dermatologa, szczegółowy wywiad i testy płatkowe.

Testy płatkowe to badanie polegające na przyklejeniu specjalnych płatków z potencjalnymi alergenami najczęściej na plecach i pozostawieniu na nich przez 48 godzin. Po dwóch dniach lekarz dokonuje pierwszego odczytu. Kolejny odczyt następuje dobę później.

Niestety potencjalnych alergenów może być tysiące, a test płatkowy uwzględnia tylko kilka-kilkanaście. Jeśli uda się wykryć winowajcę, można zastosować metody mające na celu jego unikanie. Niestety w większości przypadków ustalenie sprawcy jest bardzo trudne, stąd jedynym rozwiązaniem jest leczenie objawowe. Najważniejsze to stosowanie emolientów, które natłuszczają i odbudowują uszkodzoną przez wyprysk powierzchnię skóry.

Lekarze NIE zalecają stosowania steroidów na twarz, ze względu na duże ryzyko powikłań. W obrębie twarzy poleca się stosować niesteroidowe kremy przeciwzapalne.